Σύμπτωμα Καρδιάς - Μάθε να το Ξεχωρίζεις
Γράφει ο Δημήτριος Βραχάτης, Επεμβατικός Καρδιολόγος – Αρρυθμιολόγος, Επίκουρος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Όλοι έχουμε νοιώσει «κάτι» και η πρώτη μας αγωνία είναι αν σχετίζεται με την καρδιά. Η αλήθεια είναι ότι το ίδιο ακριβώς σύμπτωμα μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικές αιτίες. Η διάκρισή του δεν είναι πάντα εύκολη, ιδιαίτερα αν είναι κάπως ήπιο, ή αν το έχουμε αγνοήσει για καιρό και το έχουμε «συνηθίσει». Η σημασία ενός συμπτώματος αυξάνεται με την ηλικία (δε κινδυνεύει το ίδιο ο 20άρης και ο 50άρης), όταν υπάρχει γνωστή καρδιακή νόσος, στις ομάδες υψηλού κινδύνου ή όταν υπάρχει επιβαρυμένο οικογενειακό αναμνηστικό σε συνδυασμό με «προσωπικούς» παράγοντες κινδύνου όπως το κάπνισμα.
Δείτε παρακάτω τι πρέπει να προσέξετε όταν εμφανισθεί ένα σύμπτωμα.
⚠️ Πότε να Ανησυχήσεις Άμεσα
Υπάρχουν ορισμένα συμπτώματα που δεν αφήνουν περιθώριο για χρονοτριβή. Πρέπει άμεσα να αξιολογηθούν από ιατρό — πιθανώς μάλιστα από ιατρούς διαφορετικών ειδικοτήτων. Αν αυτό που νιώθετε είναι πρωτόγνωρο, έχει μεγάλη ένταση, επιμένει περισσότερο από 1-2 λεπτά, επεκτείνεται σε διάφορα σημεία του σώματος, φέρνει κρύο ιδρώτα και αίσθημα επικείμενης λιποθυμίας, καλέστε άμεσα το 166.
Για να καταλάβουμε αν βρισκόμαστε σε αυτή την κατηγορία, προσπαθούμε να απαντήσουμε με ψυχραιμία:
- Μπορώ να συνεχίσω αυτό που έκανα πριν εμφανισθεί;
- Μπορώ να μιλήσω ή να περπατήσω όσο νιώθω το σύμπτωμα;
- Τι βαθμό βάζω στην ένταση του συμπτώματος από το 1 μέχρι το 10;
- Τι διάρκεια έχει αυτό που νιώθω;
- Πώς είναι η εμφάνισή μου όταν το παθαίνω (φαίνομαι «άρρωστος» — ρωτώ ένα κοντινό μου πρόσωπο);
- Εμφανίζεται όταν κοιμάμαι, κάθομαι, ή όταν ζητάω ένταση από το σώμα μου (περπάτημα, ανήφορος, τρέξιμο);
- Αυτό που ένιωσα σε ποιο σημείο του σώματος εντοπίζεται; Πάει κάπου αλλού;
Ποια είναι τα Συχνότερα Συμπτώματα
Το σύμπτωμα είναι ο «βασιλιάς». Είναι η προειδοποίηση του σώματος για κάτι σημαντικό. Δεν αγχωνόμαστε χωρίς λόγο, αλλά δεν κάνουμε τα στραβά μάτια — ειδικά σε κάτι πολύ έντονο ή που επαναλαμβάνεται. Οι άνθρωποι έχουμε την τάση να υποβαθμίζουμε αυτό που συμβαίνει σε εμάς — «έλα μωρέ, θα περάσει». Η σωστή σκέψη είναι να ενεργήσουμε κάνοντας αυτό που θα συμβουλεύαμε ένα αγαπημένο πρόσωπο με ακριβώς το ίδιο σύμπτωμα.
Πόνος στο Στήθος
Σε όλους έχει συμβεί. Μπορεί να είναι απλός μυϊκός τραυματισμός έως έμφραγμα του μυοκαρδίου. Δεν τον αγνοούμε. Διαβάστε Περισσότερα.
Αίσθημα Παλμών
Ιδιαίτερα συχνό σύμπτωμα, περισσότερο όταν ξαπλώνουμε. Πότε πρέπει να μας ανησυχήσει. Διαβάστε Περισσότερα.
Δύσπνοια
Αν είναι το πρώτο σύμπτωμα, συνήθως είναι κάτι σημαντικό. Αν προηγηθεί κάτι άλλο και η δύσπνοια έρθει σαν συνοδεία του έντονου άγχους, τότε είναι κάτι διαφορετικό. Διαβάστε Περισσότερα.
Λιποθυμία
Η απώλεια αισθήσεων μετά από θέα αίματος, ή έντονο στρες (π.χ. άκουσμα άσχημης είδησης) μπορεί να είναι καλοήθης. Παρόλα αυτά, καλό είναι πάντα να το συζητήσετε με καρδιολόγο. Διαβάστε Περισσότερα.
Τι θα Γίνει στην Πρώτη Επίσκεψη
Όταν μας ενοχλεί ένα συγκεκριμένο σύμπτωμα, ο καρδιολόγος αρχικά θα ρωτήσει για τα χαρακτηριστικά του. Θα μας κάνει μία μικρή «ανάκριση» — και δεν θα το κάνει από περιέργεια ή κουτσομπολιό. Με όσο μεγαλύτερη λεπτομέρεια περιγράψουμε αυτό που νιώσαμε, τόσο καλύτερα τον κατευθύνουμε στο να ανακαλύψει τι είναι αυτό που μας ενοχλεί. Θα μας ρωτήσει επίσης για τους λεγόμενους παράγοντες κινδύνου (κληρονομικότητα, νοσήματα και συνήθειες ζωής) και αν λαμβάνουμε φάρμακα.
Ο συνδυασμός αυτών των πληροφοριών θα κατευθύνει τη σκέψη του στις πιθανές αιτίες του συμπτώματος. Θα μας βάλει επιπλέον σε μία κατηγορία υψηλότερου ή χαμηλότερου κινδύνου για ορισμένες από τις πιθανές διαγνώσεις. Αμέσως μετά θα μας εξετάσει κλινικά, θα διενεργήσει ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα ή/και ένα υπερηχοκαρδιογράφημα (τρίπλεξ).
Με αυτές τις εξετάσεις και πληροφορίες, στις περισσότερες περιπτώσεις θα έχει μία αρκετά ολοκληρωμένη εικόνα και θα μας ενημερώσει. Ωστόσο, αρκετές φορές θα χρειαστεί ο έλεγχος να συμπληρωθεί με αναλύσεις αίματος (επείγουσες και μη) ή και περαιτέρω διαγνωστικές εξετάσεις ανάλογα με την περίπτωση.
Ποιες Εξετάσεις Χρησιμοποιεί ο Καρδιολόγος
Η σημερινή τεχνολογία μας επιτρέπει να ελέγχουμε την καρδιά με διάφορες μεθόδους. Δείτε ποιες είναι οι σημαντικότερες εξετάσεις που μπορεί να ζητηθούν.
Ηλεκτροκαρδιογράφημα
Μία «φωτογραφία» της ηλεκτρικής δραστηριότητας της καρδιάς τη στιγμή της εξέτασης. Μάθετε περισσότερα.
Υπερηχοκαρδιογράφημα
Ένα σύντομο «βίντεο» της ίδιας της καρδιάς — δίνει πληροφορίες για τη δύναμη προώθησης του αίματος, τη λειτουργία των βαλβίδων και την κατάσταση του περικαρδίου. Μάθετε περισσότερα.
Αναλύσεις Αίματος
Σήμερα έχουμε στη διάθεσή μας εξαιρετικά ακριβείς βιοδείκτες που δείχνουν αν η καρδιά υποφέρει κατά τη λειτουργία της (BNP / NT-proBNP) ή αν έστω και ένα μικρό της κομμάτι πεθαίνει (υψηλής ευαισθησίας τροπονίνη).
Ακτινογραφία
Μία ασπρόμαυρη φωτογραφία της καρδιάς — δίνει πιο αδρές πληροφορίες για τις διαστάσεις της και την κατάσταση των πνευμόνων. Χρησιμοποιείται όλο και λιγότερο σήμερα. Μάθετε περισσότερα.
Στεφανιογραφία
Αναδεικνύει τον αυλό των αρτηριών της καρδιάς — τη «σωλήνωση» από την οποία λαμβάνει οξυγονωμένο αίμα. Μπορεί να γίνει με τον παραδοσιακό επεμβατικό τρόπο (κλασική στεφανιογραφία) ή μη επεμβατικά, με τη σύγχρονη μορφή της αξονικής στεφανιογραφίας.
Μαγνητική Καρδιάς
Απεικονίζει σε μεγάλη λεπτομέρεια τον ιστό της καρδιάς, τις βαλβίδες και το περικάρδιο. Δεν είναι εξέταση ρουτίνας — χρησιμοποιείται σε ειδικές περιπτώσεις. Μάθετε περισσότερα.
Holter Ρυθμού – Loop Recorder
Σε απλά λόγια, ένα παρατεταμένο ηλεκτροκαρδιογράφημα. Μπορεί να προσφέρει καταγραφές της ηλεκτρικής δραστηριότητας της καρδιάς από 1 ημέρα έως μερικές ημέρες (Holter), ενώ υπάρχουν και συσκευές με διάρκεια παρακολούθησης που φτάνει τα 3-4 χρόνια (Loop Recorder).
Συχνές Ερωτήσεις
Πόνος στο στήθος σε γυναίκα — τι σημαίνει;
Μεγάλη κουβέντα γίνεται για ένα σύμπτωμα που δεν έχει διαφορά σε γυναίκες και άνδρες. Η διαφορά έγκειται ίσως στη σημασία που θα δώσει ο καρδιολόγος, ιδίως σε γυναίκες που βρίσκονται στην περίοδο της περιεμμηνόπαυσης. Αυτό συμβαίνει διότι αρκετά συχνά οι γυναίκες βιώνουν διάφορα συμπτώματα τα οποία τελικά αποδίδονται σε άλλες αιτίες, και έτσι, όταν έρθει το σύμπτωμα που απαιτεί προσοχή, το αγνοούμε. Θυμηθείτε την ιστορία του λύκου με τα πρόβατα. Μάθετε περισσότερα για τον πόνο στο στήθος.
Αίσθημα παλμών όταν ξαπλώνω — γιατί συμβαίνει;
Η αίσθηση του έξτρα χτύπου είναι πιο συχνή ή πιο έντονη όταν χαλαρώσουμε από την ένταση της ημέρας. Ακόμα πιο συχνή αν αυτό μας βρει χαλαρούς στο κρεβάτι, οπότε και οι δονήσεις της καρδιάς (ακόμα και οι φυσιολογικές) γίνονται πιο έντονα αισθητές. Διαβάστε περισσότερα για το αίσθημα παλμών.
Ψυχογενής δύσπνοια — πώς ξεχωρίζει από την καρδιολογική;
Στις περισσότερες περιπτώσεις θα χρειαστεί μία πλήρης εξέταση για να γίνει η διάκριση. Όταν προηγηθεί ένα συνειδητό άγχος ή στρες (αυτό που μπορούμε να περιγράψουμε ξεκάθαρα ως προς την αιτία και την ύπαρξή του), τότε μάλλον η δύσπνοια που ακολουθεί είναι στα πλαίσια της ψυχολογικής ταραχής. Αν η δύσπνοια μας ξυπνήσει στον ύπνο, χειροτερεύει όταν ξαπλώσουμε ή όταν περπατήσουμε, ή αν προηγείται του άγχους, τότε συγκεντρώνει περισσότερες πιθανότητες να έχει οργανικό (καρδιακό ή άλλο) αίτιο. Μάθετε περισσότερα για τη δύσπνοια.
Λιποθυμία από άγχος ή από την καρδιά — πώς το καταλαβαίνω;
Αν μόλις κερδίσατε το λαχείο, ακούσατε ένα άσχημο νέο, ή είδατε αίμα από ένα χτύπημα και χάσατε τις αισθήσεις σας, τότε μάλλον η έντονη συναισθηματική φόρτιση έχει την ευθύνη. Αν δεν συνέβη κάτι από αυτά, τότε θα πρέπει να διερευνηθεί αναλυτικά η αιτία. Ο καρδιολόγος θα ζητήσει αρκετές εξετάσεις, αλλά το πρωτόκολλο υπάρχει για κάποιο λόγο. Μάθετε περισσότερα για τη συγκοπή και την απώλεια αισθήσεων.