Γράφει ο Δημήτριος Βραχάτης, Επεμβατικός Καρδιολόγος – Αρρυθμιολόγος, Επίκουρος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Όπου λαλούν πολλοί κοκόροι αργεί να ξημερώσει. Αυτό είναι ταυτόχρονα σωστό και λάθος για την περίπτωση της καρδιολογίας. Ας δούμε μαζί το γιατί. Στην εποχή της ιατρικής υπερεξειδίκευσης συχνά απαιτείται η ύπαρξη ομάδας (όχι ενός ατόμου) που θα μας αναλάβει για μία δύσκολη κατάσταση.

Όμως πάντα πρέπει να υπάρχει ένας «μαέστρος» — αυτός ο οποίος θα συντονίσει, το πρόσωπο της εμπιστοσύνης μας, αυτός που θα αποφασίσει μαζί με εμάς τη θεραπεία, αυτός που θα είναι εκεί την επόμενη ημέρα.

Επιλέγουμε τον καρδιολόγο μας, όπως επιλέγουμε και σε κάθε άλλη δραστηριότητα της ζωής. Είναι απολύτως θεμιτό όμως να πάρουμε μία γνώμη και από έναν δεύτερο «μαέστρο». Όχι για να τους εντάξουμε στην ίδια συναυλία, αλλά σαν ένα «Πρωτόκολλο Ασφαλείας».

Η διαδικασία αυτή δεν έχει σκοπό να αμφισβητήσουμε τον πρώτο γιατρό, αλλά να έχουμε μία ολοκληρωμένη εικόνα για την υγεία μας. Η «Δεύτερη Γνώμη» είναι συνηθισμένη και αποδεκτή προσέγγιση, δεν προσβάλει κανέναν από τους εμπλεκόμενους και δεσμεύεται από τις αρχές τήρησης του Ιατρικού Απορρήτου.

Ωστόσο, απαιτεί την κατάλληλη ωριμότητα από τον εξεταζόμενο και τους οικείους του, να φιλτράρουν τις πληροφορίες και να λάβουν τις τελικές αποφάσεις. Επίσης θέλει μία σωστή κρίση όσον αφορά τον διαθέσιμο χρόνο — ορισμένα προβλήματα στην καρδιολογία απαιτούν άμεση λύση και δεν επιτρέπουν χρονοτριβή. Ο πανικός είναι κακός σύμβουλος, η αδράνεια επίσης. Μία Δεύτερη Γνώμη μπορεί να δοθεί σχετικά άμεσα αν έχουμε στη διάθεσή μας τα ιατρικά δεδομένα.

Πότε Αξίζει μια Δεύτερη Γνώμη

Η ανάγκη για Δεύτερη Γνώμη μπορεί να προκύψει σε οποιοδήποτε μεγαλύτερο ή μικρότερο θέμα υγείας. Γεννιέται συνήθως όταν δεν «πάει κάτι καλά μέσα μας». Αυτό δεν σημαίνει ότι η πρώτη ιατρική συμβουλή είναι εσφαλμένη. Είναι όμως σημαντικό να αποκατασταθεί η αίσθηση ότι «είμαστε εντάξει με τον εαυτό μας» και ότι η εικόνα της υγείας μας και οι προτεινόμενες λύσεις έχουν αποτυπωθεί σωστά.

Μερικές συνηθισμένες περιπτώσεις στις οποίες θα αναζητηθεί μία επιπλέον γνώμη είναι:

• Πριν από μία επέμβαση, ειδικά μη επείγουσα
• Όταν ενημερωθούμε για μία σπάνια ή ασυνήθιστη διάγνωση
• Όταν υπάρχει αβεβαιότητα ή αντικρουόμενες γνώμες
• Όταν η προτεινόμενη θεραπεία έχει σοβαρές παρενέργειες/κινδύνους
• Απλά όταν κάποιος θέλει σιγουριά πριν προχωρήσει σε μία σημαντική απόφαση

Τι να Φέρετε Μαζί Σας

Θα πρέπει να φέρετε μαζί σας τις πλέον πρόσφατες εξετάσεις που έχετε κάνει, ώστε ο καρδιολόγος να σχηματίσει μία ολοκληρωμένη εικόνα. Ιδανικά η πρόσβαση σε παλαιότερες εξετάσεις μπορεί να μας δώσει τη δυνατότητα σύγκρισης — αλλά αυτό δεν είναι πάντα απαραίτητο. Θα χρειαστούμε τη γνωμάτευση (το πόρισμα) των εξετάσεων, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί η πλήρης εξέταση (που έχει ολόκληρη την πληροφορία που είδε ο προηγούμενος γιατρός). Πρέπει επίσης να γνωρίζετε αναλυτικά τη φαρμακευτική σας αγωγή (είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να την έχετε καταγράψει σε ένα χαρτί).

Πώς θα Διεξαχθεί η Συνάντηση

Η συνάντηση μπορεί να διεξαχθεί παρουσία του ασθενούς ή απουσία του (εφόσον συμφωνεί με αυτό). Θα μελετηθεί αναλυτικά ο ιατρικός φάκελος και οι εξετάσεις που θα προσκομισθούν. Πιθανώς να ζητηθούν ορισμένες πρόσθετες πληροφορίες για το ιατρικό ιστορικό, ή να ζητηθεί να πραγματοποιηθούν επιπλέον εξετάσεις.

Αφού ο καρδιολόγος αποκτήσει πλήρη εικόνα για την περίπτωση, θα συζητηθούν οι διαγνωστικές και θεραπευτικές επιλογές, τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της καθεμιάς, και θα απαντηθεί κάθε ερώτηση που μπορεί να έχει ο ασθενής.

Ποιον θα Επιλέξω να μου Δώσει μία Δεύτερη Γνώμη

Θα επιλέξετε τον καρδιολόγο που εμπιστεύεστε βάσει των δικών σας κριτηρίων. Η ανεξαρτησία της γνώμης, η επιστημονική εγκυρότητα, και η συστηματική και πραγματική ενασχόληση με το αντικείμενο για το οποίο θα ζητηθεί η δεύτερη αξιολόγηση είναι σημαντικοί παράγοντες.

Συχνές Ερωτήσεις

Χρειάζομαι παραπεμπτικό για δεύτερη γνώμη;

Δεν χρειάζεστε παραπεμπτικό για τη διαδικασία Δεύτερης Γνώμης. Μπορείτε να κλείσετε απευθείας το ραντεβού σας. Αν έχετε αμφιβολίες για το ποιες εξετάσεις χρειάζεται να φέρετε, μπορείτε να κάνετε πρώτα μία επικοινωνία με τη Γραμματεία του Ιατρείου.

Θα ενημερωθεί ο πρώτος γιατρός μου;

Δεν υπάρχει λόγος να ενημερωθεί ο πρώτος γιατρός σας, εκτός αν εσείς το θέλετε και το συναποφασίσουμε. Η δεύτερη γνώμη δεν αποτελεί διαδικασία κρίσης ή αξιολόγησης μεταξύ συναδέλφων, αλλά παρέχει μία ανεξάρτητη οπτική στο υπό διερεύνηση πρόβλημα.

Θα ενημερωθεί ο δεύτερος γιατρός ότι πρόκειται για δεύτερη γνώμη;

Η διαδικασία της δεύτερης γνώμης μπορεί να πάρει τη μορφή μιας νέας, πλήρους εξέτασης χωρίς να έχουμε ενημερώσει τον καρδιολόγο που δίνει τη «Δεύτερη» αξιολόγηση. Αυτό είναι ένα δικαίωμα του εξεταζόμενου. Ωστόσο, ίσως χρειαστεί να επαναληφθούν εξετάσεις, κάτι που απαιτεί πρόσθετο χρόνο. Παράλληλα, κατά κανόνα θα έχετε λιγότερο χρόνο να συζητήσετε σε βάθος όσα θέλουν διευκρίνιση.

Η ειλικρινής σχέση με τον καρδιολόγο είναι προς όφελος του εξεταζόμενου. Μία ορθή πρακτική θα ήταν να ενημερώσετε τον γιατρό ότι υπάρχει ένα πρόβλημα, ότι ήδη έχετε εξεταστεί, αλλά δεν θέλετε να δώσετε τα αποτελέσματα της προηγούμενης εξέτασης (ή να τα δώσετε εκ των υστέρων για λόγους σύγκρισης). Είναι απολύτως θεμιτό.

Τι γίνεται αν οι δύο γνώμες διαφέρουν;

Η καρδιολογία μάς προσφέρει αρκετά συχνά διαφορετικές εναλλακτικές θεραπευτικές προσεγγίσεις. Η ιατρική ορολογία αρκετές φορές μπερδεύει. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να νιώσουμε ότι οι δύο γνώμες διαφέρουν ουσιωδώς, ενώ αυτό μπορεί να μην ισχύει. Για τον λόγο αυτό, όταν ζητάμε Δεύτερη Γνώμη, δεν διστάζουμε να ρωτήσουμε όσες διευκρινίσεις χρειαστεί για να καταλάβουμε καλά.

Πόσο κοστίζει μια δεύτερη γνώμη;

Η διαδικασία δεύτερης γνώμης δεν είναι μία διαδικασία κρίσης ή αξιολόγησης της «πρώτης γνώμης». Είναι μία ανεξάρτητη διαδικασία διαγνωστικής προσέγγισης και θεραπευτικής πρότασης βάσει των εξετάσεων που θα προσκομίσετε (ή όποιων πρόσθετων απαιτηθούν). Επομένως το κόστος είναι αυτό μιας πλήρους ιατρικής επίσκεψης.

Δεν αναζητούμε «Δεύτερη Γνώμη» για να ακούσουμε μία «βολική» προσέγγιση. Η αξία της «Δεύτερης Γνώμης» δεν βρίσκεται μόνο στην ανάδειξη τυχόν διαφορών από την «Πρώτη Γνώμη», αλλά και στην επιβεβαίωσή της. Έτσι θα προχωρήσετε με ψυχική ηρεμία και χωρίς ερωτηματικά στις όποιες σημαντικές αποφάσεις για την υγεία σας.

Κλείστε Ραντεβού για Δεύτερη Γνώμη

Αν το ζήτημά σας αφορά ειδικά αρρυθμία, δείτε επίσης τον πλήρη οδηγό για τις Αρρυθμίες.