Παίρνω χάπι για την πίεση. Μπορώ να το σταματήσω όταν οι μετρήσεις είναι καλές;

Πολλοί άνθρωποι που λαμβάνουν χάπι για την πίεση βλέπουν τις μετρήσεις τους να επανέρχονται σε φυσιολογικά επίπεδα και αναρωτιούνται αν μπορούν πλέον να σταματήσουν τη θεραπεία. Η σκέψη μοιάζει λογική: αφού η πίεση είναι καλή, ίσως το φάρμακο να μην είναι πια απαραίτητο.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, οι καλές μετρήσεις δείχνουν ότι η αγωγή λειτουργεί. Δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι η υπέρταση έχει υποχωρήσει. Γι’ αυτό το φάρμακο δεν πρέπει να διακόπτεται ή να αλλάζει χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση από τον καρδιολόγο.

Τι σημαίνει όταν η πίεση είναι φυσιολογική με τη θεραπεία;

Η αρτηριακή υπέρταση είναι μια χρόνια κατάσταση που συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα. Η φαρμακευτική αγωγή βοηθά να διατηρείται η πίεση σε ασφαλέστερα επίπεδα και να μειώνεται η επιβάρυνση της καρδιάς, των αγγείων, των νεφρών και του εγκεφάλου. 

Όταν λοιπόν οι τιμές είναι καλές όσο λαμβάνεται κανονικά το χάπι για την πίεση, αυτό συνήθως σημαίνει ότι η πίεση είναι ρυθμισμένη. Το επιθυμητό αποτέλεσμα μπορεί να οφείλεται ακριβώς στη θεραπεία και στις αλλαγές που έχουν γίνει στον τρόπο ζωής.

Μία ή δύο φυσιολογικές μετρήσεις δεν αρκούν για να δείξουν πώς θα συμπεριφερθεί η πίεση χωρίς φάρμακο. Η αρτηριακή πίεση μεταβάλλεται μέσα στην ημέρα και επηρεάζεται από το άγχος, τον ύπνο, τη σωματική δραστηριότητα, το αλάτι, το αλκοόλ, τον καφέ, τον πόνο και τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η μέτρηση.

Γιατί δεν πρέπει να σταματήσω μόνος μου το χάπι για την πίεση;

Αν η αγωγή διακοπεί χωρίς ιατρική καθοδήγηση, η πίεση μπορεί να αυξηθεί ξανά. Η αύξηση δεν γίνεται πάντοτε αμέσως και συχνά δεν συνοδεύεται από πονοκέφαλο, ζάλη ή άλλο προειδοποιητικό σύμπτωμα. Έτσι, ένας άνθρωπος μπορεί να αισθάνεται καλά ενώ η πίεσή του έχει πάψει να είναι ρυθμισμένη.

Ορισμένα αντιυπερτασικά φάρμακα χρειάζονται σταδιακή προσαρμογή. Η απότομη διακοπή μπορεί να προκαλέσει σημαντική αύξηση της πίεσης ή των καρδιακών παλμών. Παράλληλα, ένα φάρμακο που μειώνει την πίεση μπορεί να έχει χορηγηθεί και για άλλον λόγο, όπως μια αρρυθμία, η στεφανιαία νόσος ή η καρδιακή ανεπάρκεια.

Για τον ίδιο λόγο, το χάπι για την πίεση δεν πρέπει να λαμβάνεται περιστασιακά, μόνο όταν η μέτρηση φαίνεται υψηλή, εκτός αν έχει δοθεί συγκεκριμένη τέτοια οδηγία. Τα περισσότερα θεραπευτικά σχήματα έχουν σχεδιαστεί ώστε να δρουν σταθερά σε καθημερινή βάση.

Μπορεί κάποτε να μειωθεί ή να διακοπεί η αγωγή;

Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εξεταστεί μείωση της αγωγής. Αυτό είναι πιθανότερο όταν η πίεση παραμένει καλά ρυθμισμένη για μεγάλο διάστημα και έχουν προηγηθεί σταθερές αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως απώλεια βάρους, περιορισμός του αλατιού, τακτική άσκηση και μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ.

Επανεκτίμηση μπορεί επίσης να χρειαστεί όταν εμφανίζονται συχνά χαμηλές τιμές, ζάλη, αδυναμία ή τάση λιποθυμίας, όταν αλλάζει η νεφρική λειτουργία ή όταν υπάρχουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Η ηλικία, άλλα νοσήματα, η εγκυμοσύνη ή ο σχεδιασμός εγκυμοσύνης μπορεί επίσης να επηρεάσουν την επιλογή της θεραπείας.

Η ύπαρξη ενός από αυτούς τους παράγοντες δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το φάρμακο πρέπει να σταματήσει. Μπορεί να χρειάζεται μικρότερη δόση, διαφορετικό σκεύασμα ή απλώς στενότερη παρακολούθηση. Η απόφαση είναι πάντοτε εξατομικευμένη.

Πώς αποφασίζει ο καρδιολόγος αν το χάπι για την πίεση χρειάζεται αλλαγή ;

Πριν αλλάξει το χάπι για την πίεση, ο καρδιολόγος εξετάζει μια σειρά από στοιχεία και όχι μόνο την τελευταία μέτρηση στο ιατρείο. Συνήθως αξιολογούνται:

• οι μετρήσεις της πίεσης στο σπίτι για αρκετές ημέρες,
• η σωστή τεχνική μέτρησης και η αξιοπιστία του πιεσόμετρου,
• οι καρδιακοί παλμοί και τυχόν συμπτώματα,
• τα υπόλοιπα φάρμακα και οι πιθανές αλληλεπιδράσεις,
• η νεφρική λειτουργία και οι ηλεκτρολύτες,
• το συνολικό καρδιαγγειακό προφίλ του ασθενούς.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί Holter πίεσης. Η εξέταση καταγράφει την πίεση για ένα ολόκληρο εικοσιτετράωρο και βοηθά τον γιατρό να διαπιστώσει πώς μεταβάλλονται οι τιμές κατά τη διάρκεια της ημέρας και του ύπνου.

Αν κριθεί ότι μπορεί να γίνει μείωση, αυτή οργανώνεται με συγκεκριμένο πλάνο. Ο γιατρός καθορίζει ποιο φάρμακο θα προσαρμοστεί, πώς θα καταγράφεται η πίεση και πότε θα γίνει ο επόμενος έλεγχος. Αν οι τιμές αυξηθούν ξανά, η αγωγή μπορεί να χρειαστεί νέα προσαρμογή.

Τι μπορώ να κάνω μέχρι την επόμενη επίσκεψη;

Συνεχίστε να λαμβάνετε την αγωγή όπως έχει συνταγογραφηθεί και κρατήστε ένα απλό ημερολόγιο με τις μετρήσεις σας. Μετράτε την πίεση σε ήρεμο περιβάλλον, αφού έχετε καθίσει για λίγα λεπτά, με το χέρι στηριγμένο και την περιχειρίδα στη σωστή θέση.

Σημειώστε επίσης τυχόν ζάλη, αδυναμία, αίσθημα παλμών ή άλλες ενοχλήσεις. Αυτές οι πληροφορίες βοηθούν τον καρδιολόγο να κρίνει αν η θεραπεία παραμένει κατάλληλη. Αν εμφανιστούν πολύ χαμηλές τιμές ή έντονα συμπτώματα, επικοινωνήστε άμεσα με τον θεράποντα ιατρό για οδηγίες.

Οι καλές μετρήσεις δείχνουν ότι η θεραπεία αποδίδει

Το γεγονός ότι η πίεση είναι φυσιολογική αποτελεί θετικό αποτέλεσμα. Συνήθως δείχνει ότι το χάπι για την πίεση, μαζί με τις καθημερινές συνήθειες, προστατεύει αποτελεσματικά τον οργανισμό.

Η αντιυπερτασική αγωγή μπορεί να επανεκτιμηθεί και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, να μειωθεί. Αυτό γίνεται με βάση το ιστορικό, αξιόπιστες μετρήσεις και οργανωμένη παρακολούθηση. Η αυθαίρετη διακοπή, ακόμη και όταν οι τιμές φαίνονται καλές, μπορεί να οδηγήσει σε νέα αύξηση της πίεσης χωρίς εμφανή προειδοποίηση.

Γράφει ο Δημήτριος Βραχάτης, Επεμβατικός Καρδιολόγος – Ρυθμολόγος, Επίκουρος Καθηγητής, Ιατρική Σχολή, Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.